Լրահոս

Ադրբեջանին տված ռուսական զենքի լուրջ հետեւանքը

 

«Դեռեւս ոչ մի լուրջ բան չի պատահել: Եթե ինչ-որ մի ժամանակ լուրջ հետևանքներ լինեն, այն ժամանակ կարելի է մեղադրել։ Իսկ եթե լուրջ հետևանքներ չլինեն մենք դա պետք է համարենք որպես ռուսական կողմի երկարաժամկետ քաղաքական գործունեություն՝ տարածաշրջանում իրավիճակի կայունացնելու համար», Ադրբեջանին ռուսական սպառազինության մատակարարման վերաբերյալ հայտարարել է Սերժ Սարգսյանը Ռ-Էվոլյուցիա հաղորդաշարին տված հարցազրույցում:
Նա հայտարարել է, որ այդ հանգամանքը հայ-ռուսական հարաբերության «ամենացավալի» կողմն է:
Ռուս-ադրբեջանական գործարքի կամ ռազմա-տեխնիկական «բիզնեսի» ո՞ր հետեւանքն է, որ Սերժ Սարգսյանը կհամարի լուրջ: Կա՞ դրա չափանիշ կամ սահմանում: Եթե այո, ապա գուցե պետք է հանրությանը մատնանշել նաեւ դա, որպեսզի հանրությունն էլ հնարավորություն ունենա չափել եւ գնահատել Սերժ Սարգսյանի խոսքն ու դրա համար պատասխանատվության աստիճանը:
Այլապես, առաջանում է հարց, որն առաջին հայացքից նույնիսկ կարող է թվալ տարօրինակ, բայց Սերժ Սարգսյանն ինքն է տալիս դրա առիթը. ապրիլի պատերազմը լուրջ հետեւանք չէ՞ր: Սերժ Սարգսյանն իհարկե ասել է, որ կորցրած «800 հեկտարը» չուներ մեծ նշանակություն: Այդ մասին եղան բուռն բանավեճ ու քննարկումներ, բայց ենթադրենք, որ չուներ:
Բայց մի՞թե լուրջ նշանակություն չուներ մի քանի օրում ռազմական գործողությունների հետեւանքով կորցրած հարյուրից ավելի մարդկային կյանքը, որոնց մի զգալի մասը եղել է նաեւ հենց ռուսական սպառազինությունից, էլ չասած այն մասին, որ ադրբեջանական ագրեսիան ընդհանրապես զգալիորեն սնուցվել է Ռուսաստանի ռազմա-քաղաքական պահվածքի շնորհիվ:
Ընդ որում, ինքը Սերժ Սարգսյանն այդ մասին ակնարկել է մի քանի անգամ: Օրինակ, նաեւ բոլորովին վերջերս, ՄԳԻՄՕ-ում ելույթի ժամանակ, երբ մարտին այցելել էր Մոսկվա: Իսկ մի քանի տարի առաջ, Երեւանում տեղի ունեցած մեդիաֆորումի ընթացքում Սերժ Սարգսյանը հայտարարում էր, թե եթե նույնիսկ սահմանին Ադրբեջանը ռուսական զենքով չի կրակում, միեւնույն է, Ռուսաստանի մատակարարումը հայ զինվորի եւ հասարակության մոտ առաջացնում է այն մտայնությունը, որ Ադրբեջանը ռուսական զենքով է սպանում մեր զինվորներին:
Քանի՞ զինվորի սպանությունն է համարվում «լուրջ հետեւանք», երբ արդեն կա պատերազմատենչ եւ ագրեսիվ Ադրբեջանին մեծ քանակի սպառազինություն մատակարարելու համար Ռուսաստանին մեղադրելու «հիմք»:
Բուն խնդիրն այն է, որ անգամ մեկ զինվորի կյանքը Հայաստանի իշխանության համար պետք է լիներ այդ «լուրջ հետեւանքը», որովհետեւ մեկ զինվորի կյանքից է սկսվում մնացյալ ռազմա-քաղաքական լուրջ հետեւանքների կանխարգելման արդյունավետ քաղաքականությունը:
Սերժ Սարգսյանը թե նույն հարցազրույցում, թե նաեւ այլ առիթներով հայտարարել է, որ զինվորի ու սպայի կյանքը թանկ է: Բայց այդ հայտարարությունն ու «լուրջ հետեւանք չլինելու» մասին խոսքերը մեղմ ասած հակադրվում են միմյանց, որովհետեւ զինվորի ու սպայի կյանքը եւ պետության ճակատագիրը համեմատելի կամ հակակշռելի չեն՝ մեկը սկսվում է մյուսից, մեկը բխում է մյուսից, հետեւաբար անգամ մեկ զոհն է արդեն «լուրջ հետեւանք»:
Այդ իմաստով ռուսական սպառազինության մատակարարումը արդեն իսկ ունի հարյուրից ավելի լուրջ հետեւանքներ մարդկային կյանքի իմաստով, եւ նաեւ մի շարք լուրջ ռազմա-քաղաքական հետեւանքներ, որոնց մասին Սերժ Սարգսյանն ինքն էլ ակնարկել է տարբեր առիթներով:
Այլ է իհարկե խնդիրը, երբ դիտարկում ենք այն զուտ իշխանական պրիզմայով: Ըստ այդմ ակնհայտ է դառնում, որ «լուրջ հետեւանքները» դժբախտաբար բավական շատ են՝ Ռուսաստանին դրանց համար մեղադրելու հիմքի առումով, պարզապես բավարար չեն իշխանության համարձակության եւ քաղաքական կամքի հիմքերը:
«Հետեւանքները» չափվում են հենց այդ պրիզմայով եւ քանի դեռ չեն ավելացել այդ հիմքերը, իշխանությունը միշտ հայտարարելու է, թե ռուսական զենքի վաճառքից դեռեւս չկա լուրջ հետեւանք:
Այլ կերպ ասած, այդ հետեւանքը չափվում է ոչ թե պետական, այլ իշխանական շահի փիլիսոփայական ելակետից: Այսինքն, հետեւանքը դեռ այնքան չէ, որ հիմնավոր լինի իշխանությունը վտանգելն ու Ռուսաստանին մեղադրելը: «Հետեւանքը» բավարար կլինի այն ժամանակ, երբ չմեղադրելն արդեն իշխանության համար կարող է լինել մեղադրելուց ավելի վտանգավոր:
Բուն խնդիրը սակայն մեղադրել-չմեղադրելու դաշտում չէ, այլ նախ եւ առաջ սեփական հանրության հետ փոխհամաձայնության գալու՝ համակեցության կանոնների եւ խաղի մշակույթի շուրջ, որպեսզի իշխանությունից հնարավոր զրկվելը հղի չլինի որեւէ «լուրջ հետեւանքով»: Այդ ժամանակ Ռուսաստանի նախագահների հետ խոսելը կդառնա հեշտ, ոչ ինչպես հիմա, երբ դա այնքան դժվար է, որ Սերժ Սարգսյանը մի անգամ խոստովանել էր դա կուսակցությունների ներկայացուցիչների հետ հանդիպման ժամանակ:

 


Կիսվիր ընկերներիդ հետ


Загрузка...

Հեղինակի մասին

armhing

armhing