Լրահոս

Ինչո՞ւ է սրվել իրավիճակը շփման գծում

 

 168.am –   Ապրիլի 11-ին Ադրբեջանում անցկացված նախագահական արտահերթ ընտրություններում ձայների ճնշող մեծամասնությամբ հաղթեց երկիրը 2003 թվականից ղեկավարող Իլհամ Ալիևը: Հեյդար Ալիևի որդին հետագա 7 տարիների ընթացքում ևս կշարունակի ղեկավարել երկիրը:

Անակնկալ կերպով հայտարարված արտահերթ նախագահական ընտրություններին իրենց թեկնածությունն էին առաջադրել 8 գործիչ՝ իշխող «Նոր Ադրբեջան» կուսակցությունից թեկնածու, երկրի գործող նախագահ Իլհամ Ալիևը, ով ստացավ 3 մլն 192 հազար 522 ձայն, այսինքն` վավեր ձայների 86 տոկոսը, «Ամբողջական Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատ» կուսակցությունից Գուդրաթ Հասանգուլիևը, Ադրբեջանի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունից Արազ Ալիզադեն, «Վերածննդի ազգային շարժում» կուսակցությունից Ֆարաջ Գուլիևը, «Ճակատայինների նախաձեռնող խմբից» Ռազի Նուրուլաևը, «Ժամանակակից Մուսաֆաթ» կուսակցությունից Հաֆիզ Հաջիևը, ինքնառաջադրված Զահիդ Օրուջը և Ադրբեջանի դեմոկրատական կուսակցությունից Սարդար Մամեդովը:

Մյուս թեկնածուներից և ոչ մեկը նույնիսկ չի ստացել ձայների 5 տոկոսը: Զավեշտալին այն է, որ թեկնածուներից առնվազն վեցը, ըստ որոշ ադրբեջանական և արևմտյան ԶԼՄ-ների, Իլհամ Ալիևի դրածոներն են, որոնց քարոզարշավը հիմնվել է Իլհամ Ալիևի անուղղակի գովքի վրա: Ավելին, որոշ աղբյուրների համաձայն՝ Ադրբեջանում նախագահի թեկնածուներից Հաֆիզ Հաջիևի մայրը քվեարկել է ոչ թե՝ սեփական որդու, այլ՝ Իլհամ Ալիևի օգտին, քանի որ տարբերություն չի դնում «որդիների» միջև։

Նշենք, որ ընտրություններին մասնակցելու իրավունք է ունեցել 5 մլն 309 հազար 434 քաղաքացի, այդ թվում և՝ արտերկրում բնակվող ադրբեջանցիները: Քվեարկության ընթացքին հետևել են 894 միջազգային, 58 հազար 175 տեղական դիտորդ, 60 կազմակերպություն: Ապրիլյան ընտրություններն առաջին նախագահական ընտրություններն էին այն բանից հետո, երբ 2016թ. սահմանադրական փոփոխություններն ավելի ընդլայնեցին նախագահի լիազորությունները և ուղեկցվեցին բազում չարաշահումներով:

Բացի արևմտյան ԶԼՄ-ներից, որոնց լրագրողները լուրջ խախտումներ էին արձանագրում ընտրությունների ընթացքում` լցոնումներ, կաշառքներ, լրագրողական և դիտորդական գործունեության խոչընդոտում, միջազգային դիտորդներն արձանագրել են, որ ընտրական գործընթացն ուղեկցվել է խոշոր չարաշահումներով, ընտրախախտումներով և սահմանափակումներով: ԵԱՀԿ, ԵԱՀԿ ԽՎ և ԵԽ ԽՎ դիտորդների համատեղ հայտարարության մեջ ասվում է, որ Ադրբեջանում նախագահական ընտրություններն անցկացվել են հիմնարար իրավունքների և ազատությունների ապահովումը խոչընդոտող օրենքների պայմաններում, իսկ հիմնարար իրավունքներն ու ազատությունները ժողովրդավարական ընտրությունների նախապայմաններն են:

Բազմակարծության բացակայության պայմաններում մյուս թեկնածուները փաստացի զերծ են մնացել գործող նախագահին քննադատելուց, միջազգային դիտորդները, սակայն, կարողացել են ազատ աշխատել նախընտրական շրջանում:

Ընտրությունների օրը դիտորդներն արձանագրել են որոշ պարտադիր ընթացակարգերի համատարած անտեսում, թափանցիկության բացակայություն և բազմաթիվ այլ խախտումներ, այդ թվում՝ լցոնումներ:

Առավել ուշագրավ են Ադրբեջանը ներսից ուսումնասիրած ամերիկացի գործիչների գնահատականները: Foreign Policy հանդեսում տպագրված հոդվածում Ադրբեջանում Միացյալ Նահանգների նախկին դեսպան Ռիչարդ Կոզլարիչը և պետքարտուղարի նախկին օգնական Դեյվիդ Քրամերը նշել են, որ ադրբեջանական այդ ընտրությունները ոչ մի դեպքում չի կարելի իրական ընտրություններ անվանել:

«Այս քայլերը ցույց տվեցին, որ երկու տասնամյակի ընթացքում Ադրբեջանում տիրող շարադան (հանելուկը) վնաս է հասցրել ադրբեջանական ժողովրդին ու երկրի միջազգային հեղինակությանը»,- գրում են ամերիկացի գործիչները՝ հիշեցնելով խոսքի ազատության հարձակումները երկրում։ Կոզլարիչը և Քրամերը նաև հիշեցնում են, որ նախընտրական շրջանում Ալիևի կառավարությունը նաև Հայաստանի հետ պատերազմի կոչեր էր հնչեցնում:

«Լայնածավալ զորավարժություններ անցկացնելով և Երևանը որպես Ադրբեջանի մաս որակելով` իշխանությունները նպատակ ունեն երկրի քաղաքացիներին միավորել ազգայնական դրոշի ներքո: Դա այն նույն մարտավարությունն է, որ կիրառում է Ռուսաստանի նախագահը` ռազմական միջամտության դիմելով Ուկրաինայում և Սիրիայում»,- գրում են հոդվածի հեղինակները:

Ուշագրավ է նաև, որ վերջին տասն օրերի ընթացքում իրավիճակը շփման գծում, Նախիջևանի հատվածում և հայ-ադրբեջանական սահմանում շարունակում է մնալ անհանգստացնող: Ապրիլի 12-ի ուշ երեկոյան Տավուշի մարզի Բաղանիս գյուղի մոտ ադրբեջանական զինված ուժերի ստորաբաժանումները կրակ են բացել հայկական քաղաքացիական բեռնատարի վրա: «Մեքենան վնասվել է, սակայն վարորդը, բարեբախտաբար, չի տուժել»,- հաղորդել է ՀՀ ՊՆ խոսնակ Արծրուն Հովհաննիսյանը: Ըստ նրա՝ հայկական ստորաբաժանումների պատասխան կրակից հետո հակառակորդը լռել է։

Ռուս քաղաքագետ Ստանիսլավ Տարասովը «168 Ժամի» հետ զրույցում ասաց, որ Ադրբեջանում անցկացված ընտրությունների արդյունքները չափազանց կանխատեսելի էին:



Загрузка...

Հեղինակի մասին

armhing

armhing