Կբավարարի՞, արդյոք, Եվրոպան Փաշինյանի պահանջը

42

Հուլիսի 12-ին Բրյուսելում ավարտվեց ՆԱՏՕ-ի երկօրյա գագաթաժողովը, որի արդյունքները, ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրների ղեկավարների գնահատմամբ՝ գոհացուցիչ են։ Չնայած գագաթաժողովը սկսվեց դժգոհություններով, խնդիրների շուրջ բուռն քննարկումներով, քննադատություններով, ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրների ղեկավարների հավաքն ավարտվեց այն ամրագրմամբ, որ «ՆԱՏՕ-ն միասնական է, քան երբևէ»:

Բրյուսելյան գագաթաժողովի գլխավոր ինտրիգը պտտվեց ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի և ՆԱՏՕ-ին ԱՄՆ անդամակցության հնարավոր դադարեցման շուրջ, սակայն, ինչպես ցույց տվեցին գագաթաժողովի շրջանակում ծավալված քննարկումներն ու ելույթները, բոլոր հարցերում ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրները համաձայնություն ձեռք բերեցին: Ամենակարևոր ձեռքբերումն այն էր, որ կոնսենսուս ձևավորվեց ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի` ՆԱՏՕ-ի գործընկերներին ուղղված ռազմական ծախսերն ավելացնելու պահանջի շուրջ, քանի որ ամերիկյան կողմը դժգոհություն ունի, որ ԱՄՆ-ն է կատարում դաշինքի ֆինանսավորման ծախսերի մեծ մասը:

Ելույթներից պարզ դարձավ նաև, որ այս գագաթաժողովի ընթացքում չի արծարծվել ՆԱՏՕ-ն լքելու ԱՄՆ-ի ցանկության հարցը: Եվրոպացի առաջնորդների մեկնաբանությունների համաձայն՝ գագաթաժողովն արդյունավետ էր նաև կայացված որոշումների տեսանկյունից, որը ՆԱՏՕ-ին թույլ է տալիս լայնածավալ հակամարտություն ունենալ իր գլխավոր հակառակորդի հետ:

Հայաստանի Հանրապետության համար ՆԱՏՕ-ի այս գագաթաժողովն ուշագրավ էր ՀՀ նորընտիր վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մասնակցության տեսանկյունից: Սա ոչ միայն վարչապետ Փաշինյանի մասնակցությունն էր ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովին, որն անհայտորեն չէր կարող որևէ բանով առանձնանալ՝ հաշվի առնելով ՀՀ-ՆԱՏՕ հարաբերությունների բնույթը, այլև սա Փաշինյանի առաջին այցն էր Եվրոպա, որը ԵՄ-ի և ՆԱՏՕ-ի առաջնորդների հետ հանդիպելու հնարավորություն դարձավ:

Ինչպես և ակնկալվում էր, ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովի շրջանակում Փաշինյանը ոչ ֆորմալ, աշխատանքային հանդիպումներ ունեցավ ԵՄ ղեկավարության` Դոնալդ Տուսկի, Ժան-Կլոդ Յունկերի, Ֆեդերիկա Մոգերինիի, ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Յենս Սթոլթենբերգի և մի շարք երկրների առաջնորդների հետ: Վարչապետ Փաշինյանը ելույթ ունեցավ ՆԱՏՕ-ում Աֆղանստանում վճռական աջակցության առաքելությանը նպաստող պետությունների և կառավարությունների ղեկավարների հանդիպմանը՝ վերահաստատելով Հայաստանի հանձնառությունը.

«Մենք պատրաստ ենք շարունակել մեր ներգրավվածությունն առաքելությանը մինչև 130 հոգանոց զորախմբով: Մենք նաև հայտնել ենք մեր պատրաստակամությունը՝ մասնակցելու ՆԱՏՕ-ի Կայուն գործընկերության առաքելությանը, երբ այն գա փոխարինելու Կայուն աջակցություն առաքելությանը»:

ՆԱՏՕի հռչակագրում ավանդական ձևակերպումներ

ՀՀ վարչապետը մասնակցել է ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովի շրջանակում անցկացվող վերոնշյալ միջոցառմանը, սակայն չի միացել գագաթաժողովի ամփոփիչ հռչակագրին, որում ավանդական անդրադարձ կար նաև ԼՂ հակամարտության կարգավորմանը: Ամփոփիչ հռչակագրի 67-րդ կետի 2-րդ մասում ասվում է.

«Մենք շարունակում ենք աջակցել մեր բոլոր գործընկերներին արտաքին ու անվտանգային քաղաքականությունում անկախ ու ինքնիշխան որոշումներ կայացնելու հարցում՝ զերծ արտաքին ճնշումներից ու հարկադրանքից: Մենք շարունակում ենք աջակցել Հայաստանի, Ադրբեջանի, Վրաստանի ու Մոլդովայի տարածքային ամբողջականությանը, անկախությանը և ինքնիշխանությանը: Այս համատեքստում մենք շարունակում ենք աջակցել ջանքերին՝ ուղղված Հարավային Կովկասում, ինչպես նաև Մոլդովայի Հանրապետությունում հակամարտությունների խաղաղ կարգավորմանը՝ հիմնվելով այս սկզբունքների և միջազգային իրավունքի նորմերի, ՄԱԿ Խարտիայի և Հելսինկիի եզրափակիչ ակտի վրա: Մենք հորդորում ենք բոլոր կողմերին կառուցողական լինել և ավելի մեծ քաղաքական կամք դրսևորել առկա բանակցային ձևաչափերի շրջանակում հակամարտությունների խաղաղ կարգավորման համար»:

Հռչակագրում, ինչպես միշտ, չեն մեջբերվել միջազգային իրավունքի մյուս կարևոր սկզբունքները՝ ժողովուրդների ազատ ինքնորոշման և՛ ուժի, և՛ ուժի սպառնալիքի չկիրառման, որի պատճառով Փաշինյանը չի միացել հռչակագրին:

«168 Ժամի» հետ զրույցում լեհ վերլուծաբան Կոնրադ Զաշտովտն ասաց, որ հակամարտությունները նուրբ թեմաներ են, որոնց հարցում խորանալու մտադրություն ՆԱՏՕ-ն չունի, բայցև չի կարող չանդրադառնալ Վրաստանի և Մոլդովայի հարցում տարածքային ամբողջականությանը:

«Հռչակագիրն այս տեսանկյունից է պետք դիտարկել: Դրանում նորություններ չկան, երկրները նաև իրենք են բանակցում իրենց շահերն առաջ մղելու համար, այս դեպքում դեռ հայտնի չէ՝ ՀՀ նոր իշխանությունները հասցրե՞լ են դա անել, թե՞ ոչ: Այնուամենայնիվ այս ձևակերպումներում Հայաստանի համար վտանգներ չեմ տեսնում, նման ձևակերպումներ եղել են վերջին գագաթաժողովների ժամանակ»,- ասաց Զաշտովտը:

 



Загрузка...

Hing.am is Stephen Fry proof thanks to caching by WP Super Cache